Wat als technologie niet alleen een tool is, maar een ervaring? Die vraag stellen wij ons als design- en digitale productontwikkelingstudio in een nieuw initiatief dat mikt op een nauwere samenwerking met Vlaamse musea. In plaats van tablets naast vitrinekasten of QR-codes bij schilderijen, pleiten we bij Pàu voor technologie die voelbaar, tastbaar en sociaal is. “We willen de publieke ruimte van musea opnieuw ontwerpen — niet als decor, maar als podium voor ontmoeting.”
Dat musea daar klaar voor zijn, blijkt uit recent onderzoek van Sentomus en de Universiteit Antwerpen: meer dan 90% van de museumbezoekers is tevreden, maar tegelijk groeit de vraag naar een meer interactieve, immersieve kunstbeleving. Musea blijven dus relevant, maar het publiek verlangt méér dan kijken alleen — het wil ervaren, verbinden, participeren.
Pàu stelt zich voor als partner in het creëren van projecten op het snijvlak van kunst, design en digitale innovatie. Geen eindeloze presentaties over user flows of wireframes, wel interactieve installaties, augmented reality-ervaringen en objecten die verhalen vertellen – met of zonder scherm. Dat sluit ook aan bij hoe bezoekers zelf het museum van de toekomst zien, zo blijkt uit recent onderzoek: een plek met een goede mix van digitale en analoge technologieën, waar beleven, leren en doen centraal staan. Denk aan AI, VR of apps, naast workshops, lezingen en ruimtes om simpelweg te ontmoeten. Een plek waar iedereen welkom is en waar kunst en cultuur niet alleen tentoongesteld worden, maar ook gevierd.
“Musea zijn bij uitstek plekken waar geëxperimenteerd kan worden met technologie. Het publiek komt er al met een open houding, met nieuwsgierigheid. Dat maakt het de perfecte context om nieuwe vormen van interactie te testen.”
Toch gaat het niet om ‘gadgetisering’ van cultuur. De projecten die wij als Pàu voor ogen hebben, vertrekken vanuit design thinking en ‘research by design’. Denk aan een interactieve wand die op licht en beweging reageert, of een ruimte die de gemoedstoestand van bezoekers subtiel visualiseert.
Verbindende kracht
De rode draad? Sociale interactie. Technologie moet niet isoleren, maar verbinden. “Een museumbezoek is vaak een individuele ervaring. Wij zoeken manieren om mensen op een laagdrempelige manier met elkaar in contact te brengen, via de ruimte, via technologie.”
Die visie sluit verrassend goed aan bij recente initiatieven binnen de museumsector waarbij Vlaamse instellingen hun collecties digitaal toegankelijk maken via virtuele rondleidingen. Zulke vormen van digitale ontsluiting creëren niet alleen kansen voor een breder publiek, maar tonen ook hoe technologie musea kan helpen om mensen te blijven verbinden — ook buiten de fysieke muren.
Pàu brengt daarbij niet alleen design- en technologie-expertise aan tafel, maar denkt ook mee na over de realisatie van projecten in samenwerking met musea en relevante partners. Vanuit onze ervaring met publieke en culturele trajecten kan de studio adviseren over projectstructuren, co-creatieprocessen en het ontwikkelen van haalbare roadmaps.
Cultureel betrokken
De meerwaarde is niet enkel creatief. Voor Pàu betekenen deze samenwerkingen ook een verdieping van de rol als cultureel betrokken innovator. Door technologie niet louter functioneel, maar ook sociaal en artistiek in te zetten, verkennen we nieuwe vormen van digitale publieke dienstverlening. Bovendien ontstaat er ruimte voor langdurige partnerschappen — met musea, steden of andere spelers op het raakvlak van cultuur en technologie.
Met dit initiatief schuift Pàu zichzelf naar voren als een van de eerste digitale bureaus in België die design en technologie inzet als publieksinstrument in de culturele sector. Niet als marketinggimmick, maar als artistiek en maatschappelijk experiment.
Musea en maatschappelijke verantwoordelijkheid
Wat is de rol van musea in de samenleving? De visie van ICOM (International Council of Museums) benadrukt niet alleen de noodzaak van professionele standaarden, maar ook de bredere maatschappelijke rol van musea. Ze zijn niet enkel bewaarplaatsen van kunst en cultuur, maar ook actieve deelnemers in het maatschappelijke gesprek. Musea kunnen technologie inzetten om een brug te slaan tussen hun collecties en het publiek, door interactieve ervaringen te creëren die verbinden.
Het Faro-verdrag (2005) versterkt dit idee door te stellen dat erfgoed een gedeelde verantwoordelijkheid is, waarbij burgerparticipatie essentieel is. Dit gaat verder dan het traditionele idee van erfgoedbeheer, waarbij musea en overheden de hoofdrol spelen. Dankzij technologie kunnen musea hun publiek niet alleen informeren, maar hen actief betrekken bij het behoud en de zorg voor het erfgoed, waardoor de waarde van cultureel bezit breder wordt gedeeld.
Zijn musea klaar voor deze samenwerking?
De eerste gesprekken lopen. De verbeelding alvast ook.